Tuproq va oziqlanish
Xloroz: bogʻ, uzumzor va paxtadagi temir xlorozi
Karbonatli va ishqoriy tuproqlarda temir bor, lekin oʻsimlik uni ololmaydi. Yosh barglar tomirlar orasida sargʻayadi, tomirlar esa yashil qoladi, fotosintez pasayadi. Hosil va sifat yomonlashadi, ayniqsa mevali daraxtlar va uzumzorlarda.
Ekinlar: Bogʻlar, Uzum, Zaytun, Soya, Makkajoʻxori, Paxta
Qachon xavfli
Eng xavfli davr – faol oʻsish: temir oʻsimlik ichida harakatlanmaydi, shuning uchun har bir yangi barg xavf ostida, bogʻlarda – bahorgi oʻsish. Shonalash va gullashda sust fotosintez hosil shakllanishiga, meva toʻlishida – meva sifatiga taʼsir qiladi. Sugʻoriladigan yerda karbonatli tuproq oʻta namlanganda va sugʻorish suvida bikarbonat boʻlganda xavf ortadi.
Sabablari
- Ishqoriy reaksiyali karbonatli tuproq – pH 7.5 dan yuqori
- Tuproqda faol ohak koʻp: 10% dan oshganda xavf ortadi
- Sugʻorish suvidagi bikarbonat
- Karbonatli tuproqning oʻta namlanishi
- Tuproqda oʻzlashtiriladigan temir kam
Daladagi belgilari
- Yuqoridagi yosh barglarda yashil tomirlar orasida sariq yoki deyarli oq toʻqima
- Ogʻir holatlarda yosh barglar oqaradi va nobud boʻladi
- Mevali daraxtlarda qisqa boʻgʻim oraliqlari
- Dalaning bir qismida shox-shabba yoki ekinda och dogʻlar
ClusterOS buni qanday sezadi
Sentinel-2 suratlari boʻyicha ClusterOS dalaning bir qismi oqarganini va barg kamayganini koʻradi. Lekin 10 m aniqlikdagi sunʼiy yoʻldosh temir xlorozini azot yetishmasligidan ajrata olmaydi: ikkalasi ham xlorofillni bir xil pasaytiradi va suratda bu kech koʻrinadi. Asosiy belgi – yosh barglarda yashil tomirlar orasidagi sariq toʻr – faqat dalada agronomga yoki dronga koʻrinadi. Shuning uchun surat qayerga qarash kerakligini koʻrsatadi, tashxis esa koʻrik va tuproq tahlili boʻyicha qoʻyiladi.
Nima qilish kerak
- Och joylarni koʻzdan kechiring: tomirlari yashil sariq yosh barglar temirga, bir tekis sargʻaygan eski barglar koʻproq azotga ishora qiladi
- Tuproqni pH, karbonatlar va faol temirga tahlil qildiring – bargdagi umumiy temir chalgʻitadi
- Sugʻorish suvini bikarbonatga tekshiring va kerak boʻlsa manbani almashtiring
- Temir xelatlarini qoʻllang va karbonatli tuproqni oʻta namlamang; xelatlarga javob tashxisni tasdiqlaydi
Koʻp beriladigan savollar
Temir xlorozini azot yetishmasligidan qanday ajratish mumkin?
Qaysi barglar va qanday sargʻayishiga qarang. Temir yetishmasa, yuqoridagi yosh barglar sargʻayadi, tomirlar esa yashil qoladi. Azot yetishmasa, pastdagi eski barglar bir tekis sargʻayadi.
Nega barg tahlili temir meʼyorida ekanini koʻrsatadi, barg esa sariq?
Bu maʼlum xloroz paradoksi: sariq bargda temir yashil bargdagidan kam boʻlmasligi mumkin. Gap miqdorda emas, oʻsimlik undan foydalana olmasligida. Tashxis tuproqdagi pH, karbonatlar va faol temir boʻyicha qoʻyiladi.
Bu xavf haqida oʻz dalalaringizda u zararga aylanmasdan oldin biling
ClusterOSni oʻz dalalaringizda koʻrsatamiz: 2019-yildan buyongi tarix, faza va barcha 24 ta xavf.
«Tuproq va oziqlanish» guruhidagi boshqa xavflar
Ilmiy asos
- Обзор известкового хлороза, Nutrient Cycling in Agroecosystems, DOI: 10.1007/BF01049769
- Morales F. et al., работы по парадоксу хлороза
- Korcak R.F. 1987
- Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants, 3-е изд., 2012