Ekinlar rivojlanishi
Paxta va bugʻdoy yigʻim-terimining kechikishi va oʻta pishish
Hosil pishgan, lekin vaqtida yigʻilmagan. Bugʻdoyda oʻta pishgan don toʻkiladi va boshoqda unib chiqadi, paxtada ochilgan koʻsaklar ifloslanadi va navini yoʻqotadi. Oldingi ekinning kech yigʻilishi keyingi ekinni ekishni ham suradi.
Ekinlar: Paxta, Bugʻdoy, Sabzavotlar, Bogʻlar
Qachon xavfli
Xavf faqat yigʻim-terim oynasidan keyin paydo boʻladi – fiziologik pishishdan oldin uning maʼnosi yoʻq. Oʻzbekistonda paxta uchun yigʻim oynasi taxminan sentyabrdan noyabr oʻrtasigacha, aniq oyna ekin va tumanga bogʻliq. Tayyor hosil ustidagi yomgʻir, shamol yoki sovuq urishi yoʻqotishni oshiradi.
Sabablari
- Texnika yoki ishchi kuchi yetishmasligi
- Ob-havo sababli kechikish
- Yigʻim-terim oʻz vaqtida tashkil etilmagan
Daladagi belgilari
- Pishgandan keyin dala uzoq vaqt oʻzgarmaydi, yalangʻoch yerga aylanmaydi
- Bugʻdoyda donning toʻkilishi va boshoqda unib chiqishi
- Ifloslangan ochiq paxta koʻsaklari
- Qoʻshni dalalarda yigʻim oʻtgan, bu dalada esa yoʻq
ClusterOS buni qanday sezadi
Tayyorlik muddatini ClusterOS ekin rivojlanishi boʻyicha, yigʻim-terim boʻlganini esa Sentinel-2 optik suratlari boʻyicha baholaydi: yigʻim yashillikning keskin tushishini beradi. Sentinel-1 radari yigʻimni bulut orqali ham koʻradi, lekin Oʻzbekiston uchun uning signali hali tekshirilmoqda va hozircha qisman yordam beradi. Optikadagi bulutlar, ekinning yotib qolishi yoki doʻl ham yashillikni keskin tushiradi, shuning uchun tushish yigʻim oynasiga toʻgʻri kelishini tekshiramiz. Kech pishish, rejali quritish va paxta terimlari orasidagi odatiy tanaffus kechikish emas – ularni ajratamiz.
Nima qilish kerak
- Yigʻimga tayyorlik va texnika logistikasini tekshiring
- Hosil maqsadi, yigʻish usuli va terim sanalarini belgilang – ularsiz muddat faqat taxminan maʼlum
- Ob-havo prognozini kuzating: tayyor hosil ustidagi yomgʻir, shamol va sovuq yoʻqotishni oshiradi
- Yigʻimni keyingi ekinning ekish muddatlarini hisobga olib rejalashtiring
Koʻp beriladigan savollar
Paxtani kech terish nimasi bilan xavfli?
Dalada uzoq turgan ochiq koʻsaklar ifloslanadi va paxta navini yoʻqotadi. Tayyor hosil ustidagi yomgʻir, shamol yoki sovuq urishi yoʻqotishni oshiradi. Bundan tashqari, kech yigʻim keyingi ekinni ekishni kechiktiradi.
Dala yigʻilganini sunʼiy yoʻldosh qanday biladi?
Yigʻim optik suratlarda yashillikning keskin tushishi va radar signalining oʻziga xos oʻzgarishi bilan koʻrinadi. Yigʻim oynasi oxirigacha bular boʻlmasa, dala katta ehtimol bilan yigʻilmagan. Bulutlar va ekinning yotib qolishi manzarani chalkashtirishi mumkin, shuning uchun xoʻjalikdan kelgan terim sanalari bahoni aniqroq qiladi.
Bu xavf haqida oʻz dalalaringizda u zararga aylanmasdan oldin biling
ClusterOSni oʻz dalalaringizda koʻrsatamiz: 2019-yildan buyongi tarix, faza va barcha 24 ta xavf.
«Ekinlar rivojlanishi» guruhidagi boshqa xavflar
Ilmiy asos
- Schlund M., Erasmi S. (2020) Remote Sensing of Environment 246:111814, DOI: 10.1016/j.rse.2020.111814
- Detection of Crop Seeding and Harvest through Time-Series Sentinel-1 InSAR (2020), Remote Sensing 12(10):1551, DOI: 10.3390/rs12101551
- Detecting Phenological Development of Winter Wheat and Winter Barley Using S1/S2 (2021), Remote Sensing 13(24):5036, DOI: 10.3390/rs13245036