Ekinlar rivojlanishi

Kutilayotgan hosil past: mavsum boʻyicha suratlardan prognoz

Kutilayotgan hosil past – dala oʻz ekini va hududi uchun meʼyordan kam hosil berishi haqidagi prognoz. Hosil ekin mavsum davomida toʻplagan yashil massa bilan birga oʻsadi, shuning uchun undagi orqada qolish kam hosil va shartnoma boʻyicha moliyaviy yoʻqotishlarni oldindan koʻrsatadi. Bu umumlashgan xavf: u qurgʻoqchilik, shoʻrlanish, issiq, oziqa yetishmasligi va oʻtkazib yuborilgan ishlar taʼsirini jamlaydi, lekin sababni oʻzi aytmaydi.

Ekinlar: Paxta, Bugʻdoy, Sholi

Qachon xavfli

Prognoz butun mavsum davomida aniqlashib boradi. Foydali baho mavsum oʻrtasidan, eng ishonchlisi esa yigʻim-terimdan taxminan ikki oy oldin paydo boʻladi. Aniqlik eng tez reproduktiv davrda – gullashdan to don yoki koʻsak toʻlishigacha oshadi.

Sabablari

Qurgʻoqchilik va sugʻorish suvining yetishmasligi
Tuproq shoʻrlanishi
Issiq
Oziqa yetishmasligi
Oʻtkazib yuborilgan agrotadbirlar

Daladagi belgilari

Ekin mavsumda bu dala yoki hudud uchun odatdagidan kam yashillik toʻplagan
Mavsum avjida yashil massa choʻqqisi past
Toʻlish davriga kelib toʻplangan biomassa kam

ClusterOS buni qanday sezadi

ClusterOS butun mavsum davomida NDVI va EVI yashillik indekslarini – Sentinel-2 optik suratlaridan olinadigan yashil massa koʻrsatkichlarini jamlaydi va ularni 2019-yildan beri shu dala tarixi hamda hududdagi dalalar bilan solishtiradi. Eng erta signal – dala yoki hudud meʼyoridan orqada qolish. Prognoz kam hosil sababini aytmaydi: uni dalaning boshqa xavflari – qurgʻoqchilik, shoʻrlanish, issiq, oziqa orqali izlashadi. Qalin ekinlarda indeks toʻyinadi va dalalarni yomonroq farqlaydi, erta prognozlar esa yildan yilga beqaror boʻlishi mumkin.

Nima qilish kerak

Dalada yana qaysi xavflar belgilanganini koʻring – ular sababni koʻrsatadi
Dalani agronom bilan tekshiring va sugʻorish hamda oziqlantirish jurnali bilan solishtiring
Sababni sugʻorish yoki oziqlantirish bilan bartaraf etish mumkin boʻlsa, mavsum tugaguncha buni qiling
Kutilayotgan kam hosilni yetkazib berish rejalari va shartnomalarda hisobga oling

Koʻp beriladigan savollar

Sunʼiy yoʻldosh suratlari boʻyicha paxta hosilini oldindan aytish mumkinmi?

Ha, lekin shartlar bilan. Mavsumda toʻplangan yashil massa hosil bilan bogʻliq, bunday modellar iqlimi yaqin Shinjonda paxta uchun tekshirilgan. Ammo koeffitsiyentlarni mahalliy maʼlumotlarga moslash kerak, ishonchli prognoz esa yigʻim-terimdan taxminan ikki oy oldin paydo boʻladi.

Nega hosil prognozi sababini aytmaydi?

Past hosil – mavsumdagi barcha muammolarning yigʻindisi. Sababni topish uchun prognoz dalaning boshqa xavflari va joyida koʻrik bilan solishtiriladi.

Bu xavf haqida oʻz dalalaringizda u zararga aylanmasdan oldin biling

ClusterOSni oʻz dalalaringizda koʻrsatamiz: 2019-yildan buyongi tarix, faza va barcha 24 ta xavf.

«Ekinlar rivojlanishi» guruhidagi boshqa xavflar

Ilmiy asos

Lang P., Zhang L., Huang C., Chen J., Kang X., Zhang Z., Tong Q. (2023) Frontiers in Plant Science 13:1048479, DOI: 10.3389/fpls.2022.1048479
Bokusheva R. et al. (2016) Agricultural and Forest Meteorology 220:200–206, DOI: 10.1016/j.agrformet.2015.12.066
Monteith J.L. (1977), DOI: 10.1098/rstb.1977.0140
Steduto P. et al. (2012) Crop Yield Response to Water, FAO Irrigation and Drainage Paper 66